Postavljeno 24.01.2011.
Specijalni rezervat prirode Uvac
kliknite na sliku za uvećanje

Specijalni rezervat prirode ''Uvac'' je zaštićeno prirodno dobro od izuzetnog značaja, tj. prirodno dobro I kategorije. Nalazi se u jugozapadnoj Srbiji u okviru Starovlaško - raške visije, uklješten između masiva planina Zlatar na jugozapadu i Javor na severoistoku. Specijalni rezervat prirode ''Uvac'' se prostire na teritoriji Opštine Nova Varoš, površine 5525 ha i teritoriji Opštine Sjenica, površine 2018 ha, što ukupno iznosi 7543 ha. Minimalna nadmorska visina rezervata je 760 m,
a maksimalna 1322 m.
 
Centralnu morfološku celinu rezervata predstavlja kanjonska dolina reke Uvac sa dolinama njenih pritoka. Posebna vrednost kanjonskih delova doline su uklješteni meandri. Rtovi meandara imaju relativnu visinu i do 100 m.
 
Okolina je sa skaršćenim površinama u kojima su brojni kraški oblici: kraške površi, uvale vrtače, okapine, pećine i jame. Pećine su brojne i po veličini variraju od potkapina do najvećeg do sada poznatog pećinskog sistema u Srbiji, kao što je Ušački pećinski sistem (6185 m). Pećine odlikuje bogatstvo pećinskog nakita taloženog iz prokapnih voda u vidu stalaktita, stalagmita, stubova, draperija, staklastih iglica itd.
 
Beloglavi sup (Gyps fulvus)
Specijalni rezervat prirode ''Uvac'' izdvaja prisustvo 104 vrste ptica. U najznačajnije spada beloglavi sup - jedna od dve preostale vrste lešinara koje se danas gnezde na području Srbije.
Najveću atrakciju rezervata predstavljaju beloglavi supovi. Beloglavi sup je vrsta orla lešinara, impozantne veličine, raspona krila i do 3 metra što ga čini moćnim letačem čiji let su istraživali i naučnici - aeronautičari i primenjivali pri konstrukciji letelica. Njegova uloga u lancu ishrane u ekosistemu je jedinstvena i nezamenljiva - isključiva hrana su mu uginule životinje, čime sprečava širenje zaraza i na taj način čini ''prirodnu reciklažu''.
Specijalni rezervat prirode ''Uvac'' je jedino gnezdilište velikog ronca na području Srbije, kao i područje gde je zabeležena najveća populacija ove retke vrste ptice na Balkanu.
 
Potočna pastrmka
Pored velikog bogatstva ornitofaune, značajno je je i prisustvo retkih i ugroženih vrsta sisara i druge faune. Prirodno čiste vode vodotoka i akumulacija, staništa su 11 vrsta riba, a njihovi pojedini delovi su i prirodna plodišta mladice, potočne pastrmke, jezerske pastrmke, klena, skobalja, potočne mrene...

Od 219 registrovanih taksona flore, 3 vrste su od međunarodnog značaja, 3 na Crvenoj listi flore, 25 taksona je pod kontrolom sakupljanja, korišćenja i prometa, a preko 50 vrsta ima lekovita svojstva.

Raznolikost netaknutih staništa, prisustvo endemičnih, reliktnih i ugroženih biljnih i životinjskih vrsta, od posebnog su značaja za očuvanje biodiverziteta i geodiverziteta, a samim tim  razvoj i promociju turistučkih potencijala rezervata.
 
Rezervat Uvac d.o.o, zainteresovani učesnici i partneri, čini, i u buduće će činiti ozbiljan pokušaj/napor da  oblici i vidovi turizma koji se planiraju i  realizuju na području Rezervata i zaštitne zone (seoski, zimski-planinski, ekskurzioni, izletnički i dr) ispunjavaju  načela „održivosti“, kao i da se na najvećem delu područja rezervata  mora primeniti model turističkog razvoja označenog pojmom „ekoturizam.“

Glavni sadržaji boravka posetilaca su:
 

  • Šetnja mrežom diskretno obeleženih izletničkih staza, uz eventualno uređivanje pojedinih deonica za vožnju bicikla. Postoji uređena pešačka staza u dužini od oko 20km koja se prostire obodom Uvačkog jezera. 
  • Vožnja čamcem ili kvatromaranima. Rezervat Uvac d.o.o., staraoc nad SRP Uvac poseduje više čamaca na sva tri jezera - Uvačkom, Zlatarskom i Radoinjskom, kao i dva kvatromarana (splava). Prvi se nalazi na Uvačkom jezeru, kapaciteta je oko 30-ak osoba. Drugi se nalazi na Zlatarskom jezeru i kapaciteta je oko 35-40 osoba. Na kvatromaranima se nalaze stolovi, stolice, šank i wc. Kako se (već je navedeno) na pomenutim jezerima nalaze i čamci, to je na oba jezera (Uvačkom i Zlatarskom) moguće praviti ture za grupe od 50-ak ili nešto više osoba.
  • Posmatranje ptica i druge divljači, njihovo fotografisanje, učešće u prihrani beloglavog supa i u drugim organizovanim aktivnostima zaštite biljnog i životinjskog sveta i čistoće predela. Svakako, najznačajniji ‘’stanovnik’’ SRP Uvac je beloglavi sup. Procena je da sada na području rezervata obitava blizu 500 jedinki ove ptice i istima je tokom 2010. godine, na hranilišta ‘’Manastirina’’ i ‘’Lupoglav’’ izneto 120 tona hrane. Važno je takođe istaći da na području rezervata borovi oko 140 različitih vrsta ptica.
  • Učešće u prihrani divljači i drugim organizovanim lovačkim aktivnostima. Pored bogatstva ornitofaune, rezervat je izuzetno bogat i brojnim sisarima, poput vukova, medveda, divljih svinja, lisica, jazavaca itd.
  • Sportski ribolov i učešće u poribljavanju. Rezervat karakteriše i veliko bogatstvo ihtiofaune. Najznačajnije su sledeće vrste riba:mladica, potočna pastrmka, zlatovčica, smuđ, šaran, klen, skobalj idt.
  • Branje pečuraka, lekovitih biljaka i sakupljanje šumskih plodova uz pratnju vodiča;
  • Kupanje u rekama i vodoakumulacijama. Jezera su izuzetno čista, zapremine 500 miliona kubika pijaće vode.
  • Poseta pećinama: Ušačkoj, Tubića, Baždarskoj, Bukovik, uz minimalne radove na uređenju turističke staze, sa ili bez uvođenja električnog osvetljenja. Ušački pećinski sistem je jedan od najdužih u Srbiji i na Balkanu, ukupne dužine 6185 metara.
  • Penjačke aktivnosti u prirodnom okruženju
  • Bivakovanje, odnosno prenoćište  pod šatorima ili u kolibama koje su građene u starom arhitektonsko-građevinskom stilu.


Kontakt osoba za eko ture je Nebojša Popović. Informacije se mogu dobiti na brojeve telefona: 033 64 198 i 064 867 47 06 i email: office@uvac.org.rs i darko.cirovic@gmail.com.